Za pravoslavne vjernike počeo je Petrovski post, jedan od četiri velika višednevna posta u toku crkvene godine. Ovaj post traje do 12. jula, kada se proslavlja Petrovdan, praznik posvećen svetim apostolima Petru i Pavlu.
Poznat i kao Apostolski post, Petrovski post počinje prvog ponedjeljka nakon Duhovske nedjelje i predstavlja period duhovnog uzdizanja, smirenja i pripreme za veliki praznik.
TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA
Prva nedjelja posta – vrijeme duhovnog očišćenja
Prva nedjelja Petrovskog posta u narodu je poznata kao Čista ili Todorova nedjelja. Smatra se posebno značajnim periodom tokom kojeg vjernici nastoje da očiste svoju dušu kroz molitvu, post i pokajanje.
TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA
Prema crkvenoj tradiciji, ovo je vrijeme kada se vjernici trude da se oslobode loših navika, grešnih misli i strasti koje ih udaljavaju od duhovnog mira. Naglasak nije samo na uzdržavanju od određene hrane, već i na unutrašnjem preobražaju, praštanju i jačanju vjere, piše Stil.
Šta se praktikuje tokom prve nedjelje posta?
U prvim danima Petrovskog posta vjernici se posebno posvećuju:
TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA
- postu i uzdržavanju od mrsne hrane,
- intenzivnijoj molitvi i obraćanju Bogu,
- iskrenom pokajanju za učinjene grijehe,
- odricanju od poroka i loših navika,
- njegovanju dobrih misli, vrlina i hrišćanskih vrijednosti.
Poseban značaj pridaje se pomirenju među ljudima. U mnogim porodicama smatra se da je upravo početak posta pravo vrijeme za praštanje uvreda, obnavljanje narušenih odnosa i prekidanje svađa.
Narodni običaji vezani za Petrovski post
Pored vjerskih pravila, u narodu su sačuvani i brojni običaji vezani za početak Petrovskog posta.
Domaćice tradicionalno pripremaju bogat posni ručak za porodicu, dok se u pojedinim krajevima Srbije i danas praktikuje takozvano trimirje – strogo uzdržavanje od hrane i pića tokom prva tri dana posta.
Jedan od najpoznatijih običaja jeste i paljenje lila, koje simbolizuje stradanje i progon prvih hrišćana zbog njihove vjere. Ovaj običaj posebno je rasprostranjen u zapadnim krajevima Srbije i predstavlja važan dio narodnog nasljeđa.
Pravila ishrane tokom Petrovskog posta
Petrovski post smatra se nešto blažim u odnosu na Božićni ili Veliki vaskršnji post, pa ga mnogi vjernici lakše podnose, naročito zbog obilja sezonskog voća i povrća tokom letnjih mjeseci.
Prema ustaljenom pravilu:
- ponedjeljak se posti na vodi,
- od utorka do četvrtka posti se na ulju,
- petak je ponovo post na vodi.
Ipak, suština posta nije samo u načinu ishrane, već u duhovnoj disciplini, smirenju, molitvi i nastojanju da čovjek bude bolji prema sebi i drugima.
Smisao Petrovskog posta
Petrovski post podsjeća vernike na značaj vere, istrajnosti i duhovnog rada na sebi. To je vrijeme kada se kroz molitvu, uzdržanje i dobra djela čovjek priprema za proslavu svetih apostola Petra i Pavla, koji su svojim životom i propovijedanjem ostavili dubok trag u hrišćanstvu.
Upravo zato ovaj post nije samo period odricanja, već prilika da se obnovi unutrašnji mir, ojača vera i pronađe snaga za svakodnevne životne izazove.
