Srbe tukli kundacima, kablovima i štanglama, pa ih kačili da vise sa plafona. Haški sud otkrio je stravične detalje torture u logorima OVK, gdje su žrtve dane provodile u izmetu i lancima pod komandom samog vrha ove formacije.
U izricanju presude bivšim vođama OVK u Hagu, sudija Čarls Smit iznio je potresne detalje o sistematskom zlostavljanju, proizvoljnom zatvaranju, mučenju i ubistvima koje su pripadnici ove formacije počinili nad Srbima, nealbancima i političkim protivnicima od marta 1998. do juna 1999. godine.
TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA
Premjeravajući dokazne predmete i iskaze svjedoka, sudsko vijeće je zaključilo da je u navedenom periodu na Kosovu postojao nemeđunarodni oružani sukob između OVK i SRJ, pri čemu su žrtve bile zaštićene normama međunarodnog humanitarnog prava.
TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA
Iako je vijeće utvrdilo da tužilaštvo nije dokazalo kvalifikaciju ovih djela kao zločina protiv čovječnosti (zbog neispunjenosti specifičnih pravnih uslova koji se odnose na civilnu prirodu žrtava), detaljno je dokazan i potvrđen niz stravičnih ratnih zločina.
Otmice, lanci i nehumani uslovi
Pripadnici OVK i njihova vojna policija proizvoljno su lišili slobode najmanje 385 osoba. Žrtve su odvođene iz svojih domova ili presretane na putevima pod optužbama da su "srpski špijuni, izdajnici ili kolaboracionisti", iako za to nije postojala nikakva osnovana sumnja ili dokaz. Među zatvorenicima je bilo žena i djece, a hapšenja su često vršena i zbog ličnih razmirica.
TEKST SE NASTAVLJA ISPOD OGLASA
Zatočenici su držani u improvizovanim zatvorima, bivšim školama, štalamа i napuštenim objektima na teritoriji 14 opština na Kosovu i dvije lokacije na sjeveru Albanije. Bili su pod neprekidnom stražom, prijećeno im je oružjem, a mnogi su spavali na betonu prekrivenom ljudskim i životinjskim izmetom. Uskraćivana im je hrana i higijena, dok su pojedini svjedoci opisali kako su bili vezani lancima "kao životinje".
Mučenje električnim kablovima i štanglama
Prema nalazima sudskog vijeća, od ukupnog broja zatvorenih, čak 348 osoba bilo je podvrgnuto surovom postupanju, dok je nad 303 osobe izvršen ratni zločin mučenja. Pripadnici OVK su redovno i sistematski zlostavljali zatvorenike, šutirali su ih, tukli kundacima, metalnim štanglama i električnim kablovima.
Neke od žrtava su kačili za noge i tukli ih dok su visile sa plafona. Tortura je išla do te mjere da su mnogi zatvorenici pretrpjeli trajne posljedice, prelome kostiju, izbijanje zuba i duševne traume.
"Za njega nema metka"
Sudija je citirao i potresne iskaze svjedoka o psihičkom mučenju: zatvorenici su primoravani da gledaju kako im pred očima tuku ili ubijaju članove porodice, a zabilježen je i slučaj gdje su ostali zatočenici morali da gledaju tijelo čovjeka koji je podvrgnut torturi izvršio samoubistvo. Jedan od pretučenih je preklinjao stražare da mu daju metak i skrate mu muke, na šta mu je pripadnik OVK odgovorio "da za njega nema metka".
Ubistvo najmanje 96 lica i skriven trag zločina
Sudsko vijeće utvrdilo je i izvršenje ratnog zločina ubistva nad najmanje 96 osoba koje nisu aktivno učestvovale u borbama. Žrtve su usmrćene vatrenim oružjem ili su podlegle povredama od svirepog premlaćivanja, nakon čega su njihova tijela ostavljana pored puteva ili skrivana. Pojedine porodice su tek iz medija saznavale za smrt svojih najbližih, dok tijela mnogih žrtava do danas nisu pronađena.
Direktna odgovornost glavnog štaba OVK
U obrazloženju je naglašeno da su sva četvorica optuženih, Hašim Tači, Kadri Veselji, Redžep Seljimi i Jakup Krasnići, bili svjesni ratnog sukoba i zaštite koju su žrtve imale. Sud je zaključio da su optuženi kao članovi glavnog štaba OVK imali ključne uloge u formulisanju i sprovođenju politike napada na protivnike.
Hašim Tači je lično učestvovao u izvršenju krivičnih djela, podsticao ih i nije preduzeo ništa da ih spriječi iako je imao saznanja o njima. Kadri Veselji je učestvovao u identifikovanju i progonu protivnika i podsticanju zločina, takođe bez reakcija na njihovom sprečavanju.
Redžep Seljimi je odigrao ključnu ulogu u formiranju jedinica, direktno učestvovao u djelima i podsticao na njihovo vršenje, dok je Jakup Krasnići kao portparol i član glavnog štaba kreirao i podsticao politiku ciljanih napada na neistomišljenike, ne preduzevši nikakve mjere da počinioce kazni.
Izrečene višegodišnje zatvorske kazne
Na osnovu utvrđene individualne i komandne odgovornosti za ratne zločine, pretresno vijeće Specijalizovanih vijeća Kosova sa sjedištem u Hagu izreklo je optuženima višegodišnje zatvorske kazne.
Nekadašnji politički lider OVK Hašim Tači proglašen je krivim i osuđen na 25 godina zatvora, dok je nekadašnjem portparolu Glavnog štaba Jakupu Krasnićiju izrečena jedinstvena kazna od takođe 25 godina robije. Bivši šef obavještajne službe OVK Kadri Veselji osuđen je na 18 godina zatvora, dok je Redžep Seljimi osuđen na 13 godina zatvorske kazne.
Ovom presudom stavljena je tačka na prvostepeni postupak protiv četvorice nekadašnjih najviših rukovodilaca OVK za sistematske zločine, mučenja i ubistva počinjena nad stotinama zatočenika u logorima širom Kosova i sjeverne Albanije.
(MONDO)
